Soru Anerkennung, Kenntnisprüfung, Anpassungslehrgang Hepsi Tek Konuda

Anerkennung, Kenntnisprüfung, Anpassungslehrgang ve Defizitbescheid: Karıştırılan Her Şey Tek Konuda
"Anerkennung yapacağım" diyorsun ama hangisini? Gel, baştan sona birlikte netleştirelim.

Forumda en sık duyduğum cümlelerden biri şu: "Abi ben Anerkennung yapacağım." Ben de soruyorum: "Güzel, Kenntnisprüfung mu istiyorsun, Anpassungslehrgang mı?" Cevap çoğu zaman aynı: "Bilmiyorum, ikisi aynı şey değil mi?"

Değil. Hatta yanlış yolu seçmek sana aylar kaybettirebilir. Bu yazıda bu kavramların ne olduğunu, birbirinden farkını, hangisinin sana uygun olduğunu ve sürecin nasıl ilerlediğini, bir arkadaşına anlatır gibi anlatacağım.

Küçük bir not: Almancada doğru yazılışları Anerkennung, Kenntnisprüfung ve Anpassungslehrgang şeklindedir. Resmi yazışmalarda ve arama yaparken bu yazılışları kullan, yanlış yazınca doğru bilgiye ulaşman zorlaşıyor.

1. Önce büyük resim: Bunların hepsi aynı yolun parçaları

Kafandaki karışıklığın sebebi şu: Bu kelimeler birbirinin alternatifi değil, aynı sürecin farklı aşamaları.

1. Anerkennung sürecin tamamının adıdır. "Denklik" diye bildiğimiz şey.
2. Sen başvurursun, makam diplomanı Almanya'daki karşılığıyla karşılaştırır. Buna Gleichwertigkeitsprüfung (denklik incelemesi) denir.
3. Eksik bulunursa sana bir yazı gelir: Defizitbescheid.
4. Bu eksikleri kapatmak için ya Kenntnisprüfung (bilgi sınavı) yaparsın ya da Anpassungslehrgang (uyum eğitimi) yaparsın.
5. Bunu başarıyla bitirince tam denklik alırsın. Hemşireler için bu meslek unvanını kullanma izni, doktorlar için Approbation'dur.

Yani "Anerkennung mu, Kenntnisprüfung mu?" diye bir seçim yok. Kenntnisprüfung, Anerkennung'un içindeki bir yoldur.

2. Anerkennung nedir ve herkes için zorunlu mu?

Anerkennung, yurtdışında aldığın mesleki eğitimin ya da diplomanın Almanya'daki bir meslekle denk olup olmadığının resmi olarak tespit edilmesidir. Karşılaştırılan Alman mesleğine Referenzberuf (referans meslek) denir.

Burada çok önemli bir ayrım var:

Reglementierte Berufe (yasal olarak düzenlenmiş meslekler)
Hemşirelik, doktorluk, diş hekimliği, eczacılık, fizyoterapi, ebelik, öğretmenlik gibi meslekler. Bu mesleklerde Almanya'da çalışabilmek ya da unvanı kullanabilmek için denklik zorunludur. Denklik olmadan hemşire olarak değil, en fazla yardımcı personel olarak çalışabilirsin.

Nicht reglementierte Berufe (düzenlenmemiş meslekler)
Çoğu meslek eğitimi bu gruptadır: elektrikçi, aşçı, büro elemanı, mekanik ustası gibi. Bu mesleklerde denklik çalışmak için kanunen şart değildir. Ama işverene güven verir, maaşı olumlu etkileyebilir ve bazı vize türlerinde istenir.

Bu yazıda anlatacağım Defizitbescheid, Kenntnisprüfung ve Anpassungslehrgang ağırlıklı olarak düzenlenmiş meslekler, özellikle de sağlık meslekleri için geçerlidir. Forumda en çok sorulan da zaten hemşirelik ve doktorluk.

3. Gleichwertigkeitsprüfung: Makam senin diplomana nasıl bakar?

Başvurunu yaptığında yetkili makam (genelde eyaletin ilgili dairesi) şunlara bakar:

• Eğitiminin süresi
• Gördüğün dersler ve saatleri, özellikle teorik ve pratik saatlerin dağılımı
• Staj ve uygulama süreleri
• Mesleki deneyimin, yani mezuniyet sonrası çalıştığın yıllar

Mesleki deneyim çok önemli. Diplomandaki bir eksik, o alanda yıllarca çalıştığını belgelersen kapanmış sayılabilir. Bu yüzden iş yerinden alacağın, görev tanımını detaylı anlatan bir çalışma belgesi bazen dersten bile değerlidir.

İnceleme sonunda üç ihtimal vardır:

• Tam denklik (volle Gleichwertigkeit): Eksik yok, doğrudan denklik alırsın. Sağlık mesleklerinde yurtdışı diplomalarla nadir görülür ama olur.
• Wesentliche Unterschiede (önemli farklar): Eksikler var ve bunlar sana yazılı olarak bildirilir. İşte bu yazı Defizitbescheid'dır.
• Kısmi denklik (teilweise Gleichwertigkeit): Düzenlenmemiş mesleklerde görülür. Hangi kısmın denk olduğu, hangisinin olmadığı yazılır.

4. Defizitbescheid nedir ve neden aslında iyi bir haberdir?

Defizitbescheid, kelime anlamıyla "eksiklik bildirimi"dir. Resmi dilde bazen "Bescheid über wesentliche Unterschiede" ya da "Feststellungsbescheid" olarak da geçer.

İlk görenler genelde moral bozar: "Denklik vermediler!" Aslında öyle değil. Defizitbescheid sana şunu söyler:

• Diplomanın hangi alanlarda Alman eğitiminden ciddi şekilde farklı olduğunu
• Bu farkların hangi ders ya da uygulama alanlarında olduğunu, örneğin "Pflege von Menschen aller Altersstufen" ya da "Psychiatrie"
• Bu farkları hangi yollarla kapatabileceğini (Ausgleichsmaßnahmen, yani denkleştirme tedbirleri)
• Anpassungslehrgang seçersen kaç ay sürmesi gerektiğini

Yani Defizitbescheid bir ret değil, bir yol haritasıdır. Elinde ne eksik olduğunu ve nasıl kapatacağını gösteren resmi bir belge vardır. Ayrıca bu belge bazı vize türleri için de önemlidir, buna aşağıda değineceğim.

Defizitbescheid gelince ilk ne yapmalısın?

• Yazıyı dikkatlice oku ya da birine okut. Eksik alanları tek tek not al.
• Yazıda bir itiraz süresi (Widerspruchsfrist) olur. Mesleki deneyimin hesaba katılmamışsa ya da bir belgen gözden kaçmışsa bu süre içinde itiraz edebilirsin.
• Önündeki iki yolu (Kenntnisprüfung ya da Anpassungslehrgang) değerlendir ve kendine uygun olanı seç.

5. Kenntnisprüfung nedir?

Kenntnisprüfung, Almanca "bilgi sınavı" demektir. Amaç, Almanya'daki meslek bitirme sınavının içeriğini bildiğini göstermendir.

Nasıl bir sınav?

• Hemşirelikte: Genelde sözlü bir bölüm ve bir hastane ya da bakım kurumunda yapılan pratik bir bölümden oluşur. Pratik bölümde gerçek hastalar üzerinde bakım planlar, uygular ve gerekçelendirirsin.
• Doktorlukta: Sözlü ve pratik bir sınavdır, ağırlıklı olarak iç hastalıkları ve cerrahi alanlarından sorulur. Komisyon karşısında hasta vakaları üzerinden ilerler.

Avantajları:

• İyi hazırlanırsan Anpassungslehrgang'dan çok daha kısa sürede bitebilir.
• Bilgisi güçlü, mesleğinde deneyimli kişiler için hızlı bir yoldur.
• Çoğu şehirde hazırlık kursları (Vorbereitungskurs) bulunur.

Dezavantajları:

• Bu bir sınav. Stres var ve başarısız olma ihtimali var.
• Tekrar hakkı sınırlıdır. Kurallar mesleğe ve eyalete göre değişse de sınırsız deneme hakkın olmaz.
• Sınav tarihleri için bazı eyaletlerde uzun bekleme süreleri olabilir.
• Almancan sınavda doğrudan test edilir. Tıbbi terimleri bilmek yetmez, hasta ve meslektaşlarla rahat iletişim kurabilmen gerekir.

6. Anpassungslehrgang nedir?

Anpassungslehrgang, "uyum eğitimi" demektir. Defizitbescheid'da belirtilen eksik alanlarda, bir hastanede ya da bakım kurumunda gözetim altında çalışarak eksiklerini kapattığın bir süreçtir. Gerekirse teorik dersler de eklenir.

Nasıl işler?

• Süresi Defizitbescheid'da yazar. Eksiklerin fazlaysa uzun, azsa kısa olur.
• Bir kurumda çalışırken eksik alanlarda pratik yaparsın.
• Sonunda klasik bir sınav değil, genelde bir değerlendirme ya da kapanış görüşmesi (Abschlussgespräch) olur.
• Çoğu zaman bu süreçte bir işverenle sözleşme yapılır ve maaş alırsın. Maaş, tam bir hemşire maaşından düşüktür.

Avantajları:

• Sınav stresi yok ya da çok az.
• Çalışırken öğrenirsin, Alman sistemini ve iş kültürünü içeriden tanırsın.
• Almancan iş ortamında doğal olarak gelişir.
• Genelde maaşlı bir süreçtir.

Dezavantajları:

• Kenntnisprüfung'a göre genellikle daha uzun sürer.
• Anpassungslehrgang yeri bulmak her şehirde kolay değildir.
• Süreç boyunca tam yetkili bir meslek sahibi olarak çalışamazsın.

7. Yan yana koyalım: Kenntnisprüfung mı, Anpassungslehrgang mı?


Önemli bir uyarı: Her meslekte seçim hakkın olmayabilir.

• Hemşirelik (Pflegefachfrau/Pflegefachmann): AB dışı ülkelerden gelenler genelde Kenntnisprüfung ile Anpassungslehrgang arasında seçim yapabilir.
• Doktorluk: AB dışı diplomalarda eksikleri kapatma yolu Kenntnisprüfung'dur, Anpassungslehrgang seçeneği yoktur.
• AB içinden alınmış diplomalarda: Kurallar farklıdır. Sınav "Kenntnisprüfung" yerine "Eignungsprüfung" (yeterlilik sınavı) adını alır.

8. Denklik incelemesini atlayıp doğrudan sınava girmek mümkün mü?

Evet, bazı sağlık mesleklerinde mümkün. Belgelerinin uzun süre incelenmesini beklemek istemiyorsan, başvururken denklik incelemesinden feragat edip (auf die Gleichwertigkeitsprüfung verzichten) doğrudan Kenntnisprüfung'a girmek istediğini belirtebilirsin.

Ne zaman mantıklı?

• Belgelerinin bir kısmını tamamlaman çok zorsa, örneğin ders saatlerinin dökümü (Fächer- und Stundennachweis) alınamıyorsa
• Zaten sınava girmeye kararlıysan ve bilgine güveniyorsan
• İnceleme süreci senin eyaletinde çok uzun sürüyorsa

Dezavantajı: Sınav bu durumda genelde belli eksik alanlara değil, tüm içeriğe yönelik olur. Ayrıca elinde bir Defizitbescheid olmaz. Bu yolu seçmeden önce yetkili makama ya da bir danışma merkezine mutlaka danış.

9. Adım adım süreç nasıl işler?

1. Referans mesleğini ve yetkili makamı bul. Bunun için en kolay yol anerkennung-in-deutschland.de sitesindeki "Anerkennungs-Finder". Mesleğini ve çalışmak istediğin şehri yazarsın, sana hangi makama başvuracağını gösterir. Sağlık mesleklerinde yetkili makam eyalete göre değişir.
2. Belgelerini hazırla. Genelde istenenler şunlar:
   • Diploma ve transkript (ders listesi ve notlar)
   • Ders ve saat dökümü (teorik ve pratik saatler ayrı ayrı)
   • Staj belgeleri
   • Mezuniyet sonrası çalışma belgeleri, görev tanımıyla birlikte
   • Özgeçmiş (tabellarischer Lebenslauf)
   • Kimlik ya da pasaport
   • Gerekiyorsa meslek izin belgesi
   • Yeminli tercüman tarafından yapılmış Almanca çeviriler ve onaylı kopyalar
3. Başvurunu yap ve harcı öde. Harçlar eyalete ve mesleğe göre değişir.
4. Sonucu bekle. Belgelerin eksiksizse makamın kanunen belirli bir süre içinde karar vermesi gerekir. Ama eksik belge varsa süre uzar.
5. Defizitbescheid gelirse yolunu seç. Kenntnisprüfung ya da Anpassungslehrgang.
6. Eksikleri kapat. Sınavı geç ya da uyum eğitimini tamamla.
7. Diğer şartları tamamla. Dil belgesi, sağlık raporu (ärztliche Bescheinigung) ve adli sicil kaydı (Führungszeugnis) gibi.
8. Denkliğini al. Hemşireler için meslek unvanını kullanma izni (Erlaubnis zum Führen der Berufsbezeichnung), doktorlar için Approbation.

10. Almanca seviyesi: Denkliğin görünmeyen yarısı

Birçok kişi şunu geç fark ediyor: Diploma denkliği tek başına yetmiyor, dil şartı da ayrı bir şart.

• Hemşireler için: Çoğu eyalette genel olarak B2 seviyesi istenir. Bazı eyaletler ek olarak mesleki dil sınavı da isteyebilir.
• Doktorlar için: Genelde B2 genel dil belgesine ek olarak C1 seviyesinde bir tıbbi dil sınavı (Fachsprachprüfung) gerekir.

Ve şunu unutma: Kenntnisprüfung'da da, Anpassungslehrgang'da da Almancan her gün test edilir. Belgede B2 yazması ile hastaya bir işlemi Almanca açıklayabilmek aynı şey değil. Konuşma pratiğini sürecin en başından itibaren ihmal etme.

11. Vize tarafı: Türkiye'deysen ne olacak?

Defizitbescheid'ın bir faydası da vize sürecinde ortaya çıkar. Eksiklerini Almanya'da kapatmak istiyorsan, örneğin Anpassungslehrgang için ya da Kenntnisprüfung'a hazırlanmak için, bunun için özel bir oturum izni türü var: Anerkennungsmaßnahme vizesi (Oturum Kanunu §16d).

Bu vize için genelde şunlar istenir:

• Defizitbescheid
• Eksiklerin kapatılacağı tedbire katılım belgesi, örneğin Anpassungslehrgang sözleşmesi ya da sınav hazırlık kursu kaydı
• Yeterli Almanca seviyesi (çoğu durumda en az A2, mesleğe göre daha yüksek olabilir)
• Geçimini sağlayabileceğini gösteren belgeler

Ayrıca son yıllarda Almanya'da nitelikli göçle ilgili kurallar sık değişti. Başvuru öncesi güncel şartları mutlaka make-it-in-germany.com sitesinden ya da konsolosluktan kontrol et.

12. En sık yapılan hatalar

• "Anerkennung yapacağım" deyip hangi meslekte, hangi eyalette başvuracağını bilmemek. Önce referans mesleği ve yetkili makamı netleştir.
• Ders saatlerini içeren belgeyi okuldan almadan Türkiye'den ayrılmak. Sonradan almak çok daha zor ve uzun sürer.
• Çalışma belgelerini önemsememek. Detaylı bir çalışma belgesi bazı eksikleri kapatabilir.
• Defizitbescheid'ı ret sanıp vazgeçmek. Bu bir ret değil, bir yol haritası.
• Sadece diplomaya odaklanıp dili sona bırakmak. Dil çoğu zaman en uzun süren kısımdır.
• Hangi yolu seçeceğine başkasının tecrübesine bakarak karar vermek. Arkadaşın için doğru olan yol senin için doğru olmayabilir. Kendi bilgi seviyene, deneyimine ve sınav performansına göre karar ver.

13. Hızlı sorular, kısa cevaplar

Kenntnisprüfung ile Anerkennung aynı şey mi?
Hayır. Anerkennung sürecin tamamı, Kenntnisprüfung ise eksikleri kapatma yollarından biri.

Defizitbescheid almadan Anpassungslehrgang yapabilir miyim?
Normalde hayır. Anpassungslehrgang'ın süresi ve içeriği Defizitbescheid'a göre belirlenir.

Kenntnisprüfung'dan kalırsam ne olur?
Genelde tekrar hakkın olur ama bu hak sınırlıdır. Bu yüzden ilk denemeye iyi hazırlanmak çok önemli.

Ücretsiz danışmanlık alabileceğim bir yer var mı?
Evet. Almanya'daysan "IQ Netzwerk" danışma merkezlerine başvurabilirsin. Yurtdışındaysan "Zentrale Servicestelle Berufsanerkennung (ZSBA)" yurtdışındaki başvuru sahiplerine yardımcı oluyor.

Son söz

Kısacası: Anerkennung yol, Defizitbescheid harita, Kenntnisprüfung ve Anpassungslehrgang ise o yolda ilerlemenin iki farklı yöntemi. Birini seçmeden önce Defizitbescheid'ını iyi oku, kendini tanı ve kararını ona göre ver.

Bu konuda kendi tecrübelerin, merak ettiğin bir şey ya da eyaletine özel bir sorun varsa aşağıya yaz. Birlikte bakalım.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurallar mesleğe, eyalete ve diplomanın alındığı ülkeye göre değişebilir. Kesin bilgi için her zaman yetkili makama danışmalısın.

---

Aşağıdaki konularda ilgini çekebilir:

• 16D Vizesi Hemşireler Için Nedir Bilen Varmı
• 19F Ve 30F Konsolosluk
• 30F Vizesi Ile Dil Kursuna Gitmek
• Anabin'de Bölümün Çıkmaması.
• Vize Soru Örnekleri

<-- AlmancaForum -->